فشار خون بالا یا هایپرتنشن به “قاتل خاموش” معروف است. زیرا غالباً هیچ علامتی ندارد ولی یکی از اصلیترین ریسک فاکتورهای بیماری قلبی و سکته است. درمان فشار خون به شدت بیماری و میزان خطر تأثیر آن در بروز سایر بیماریها بستگی دارد. متخصص درمان فشار خون بالا در کرج بهترین راه درمان را برای هر بیمار تجویز میکند.
راههای درمان فشار خون بالا
راههای زیادی برای کاهش فشار خون وجود داد.
اگر متخصص درمان فشار خون بالا در کرج برای شما داروهای کنترل فشار خون تجویز کرده، طبق نسخه آنها را مصرف کنید. در عین حال، باید در کنار آن سبک زندگی خود را نیز با توجه به سلامت قلب خود تغییر دهید. حتی اگر هنوز به بیماری فشار خون مبتلا نشدهاید، به کار بستن این نکات برای قلب و فشار خون شما بسیار مفید خواهد بود. گزینههای درمانی فشار خون عبارتند از:
داروها
شاید متخصص درمان فشار خون بالا در کرج جهت کاهش فشار خون برای شما دارو تجویز کند. مصرف این داروها طبق دستور پزشک احتمال حمله قلبی و سکته را کاهش میدهد. داروهایی که برای درمان فشار خون تجویز میشوند:
- مهارکنندههای ACE باعث باز شدن عروق خونی میشوند و در نتیجه فشار خون را پایین میآورند.
- محدود کننده گیرندههای آنژیوتانسین 2 نیز با باز کردن عروق خونی فشار خون را کاهش میدهد.
- داروهای بتا بلاکر از دیگر دسته داروهایی هستند که فشار خون را پایین میآورند.
- داروهای آلفا بلاکر نیز با ریلکس کردن بافت ماهیچهای دیواره عروق باعث کاهش مقاومت شریانی میشوند.
- آگونیستهای آلفا 2 با کاهش فعالیت بخش سمپاتیک سیستم عصبی غیر ارادی به کاهش فشار خون کمک میکنند.
- داروهای محدود کننده کانال کلسیم با باز کردن گرفتگی عروق، ضربان قلب و فشار خون را پایین میآورند.
- از تزریق داخل سرم ترکیب داروهای بتا و آلفا بلاکر برای بیمارانی که دچار حمله فشار خون شدهاند استفاده میشود.
- آگونیستهای مرکزی توانایی انقباض عروق خونی را کاهش میدهند.
- داروهای مدر (ادرار آور) میزان مایعات محبوس در بدن را کاهش میدهند.
- مهارکنندههای محیطی آدرنرژیک فشار خون را با محدود کردن ناقلهای عصبی مغز کنترل میکنند.
- متسع کنندههای (گشاد کننده) عروق باعث ریلکس شدن دیواره عروق خونی میشوند و در نتیجه عروق خونی را باز میکنند.
پزشک تصمیم میگیرد که چه نوع قرصی و چه دوزی از دارو برای شما بهتر است. مزایای مصرف داروهای فشار خون معمولاً از هرگونه عوارض جانبی آن بیشتر است. ولی اگر نگران عوارض جانبی داروها هستید با پزشک خود صحبت کنید. بعضی اوقات پزشک میتواند نوع داروی شما یا دوز آن را تغییر دهد. هرگز بدون اطلاع پزشک مصرف داروها را قطع نکنید.
افزایش سطح فعالیت و ورزش
یافتههای یک پژوهش نشان میدهد، بزرگسالان کم تحرک با شروع ورزشهای هوازی توانستهاند متوسط فشار خون سیستولیک خود را 3.9 درصد و متوسط فشار خون دیاستولیک خود را 4.5 درصد کاهش دهند. این میزان کاهش فشار خون به اندازه مصرف داروهای فشار خون است.
با افزایش منظم ضربان قلب و تعداد تنفس، به مرور زمان قلب قویتر شده و با زحمت کمتری خون را پمپاژ میکند. در نتیجه فشار کمتری بر شریانهای بدن وارد آمده و فشار خون کاهش مییابد.
طبق نظر دانشمندان میزان فعالیت بدنی ایدهآل 40 دقیقه ورزش با شدت متوسط تا پرفشار برای 3 الی 4 مرتبه در هفته است. اگر انجام 40 دقیقه ورزش برای شما سخت است، میتوانید با تقسیم آن به 3 بخش 15 دقیقهای یا 4 بخش 10 دقیقهای از مزایای ورزش در کاهش فشار خون بهرهمند شوید. ولی نیازی نیست مسافتهای طولانی را بدویید. افزایش سطح فعالیت میتواند به سادگی این موارد باشد:
- استفاده از پلهها
- پیاده روی به جای رانندگی
- انجام کارهای منزل
- باغبانی
- دوچرخهسواری
- انجام یک ورزش تیمی
البته باید انجام این فعالیتها به صورت منظم باشد و حداقل به صورت روزانه 30 دقیقه با شدت متوسط ادامه یابد.
پژوهشی که بر تأثیر ورزش در کاهش فشار خون انجام شده نشان میدهد که ترکیبات ورزشی زیادی میتوانند فشار خون را کاهش دهند. ورزشهای هوازی مثل ایروبیک، تمرینات مقاومتی، تمرینات اینتروال پر شدت، تمرینات کوتاه مدت که در طول رور انجام میشوند یا ده هزار قدم در روز، همگی میتوانند فشار خون را کاهش دهند.
کاهش وزن
اگر اضافه وزن دارید وزن خود را کاهش دهید، حتی کاهش 2 الی 5 کیلوگرم از وزن میتواند فشار خون را کاهش دهد. علاوه بر این، احتمال بروز دیگر بیماریها نیز کاهش مییابد.
یافتههای چندین پژوهش نشان میدهد که رژیمهای غذایی لاغری فشار خون دیاستولیک را به میزان 3.2 میلیمتر جیوه و فشار خون سیستولیک را 4.5 میلیمتر جیوه کاهش خواهند داد.
عدم مصرف شکر و کربوهیدرات تصفیه شده
یافتههای چندین پژوهش حاکی از آن است که محدود کردن میزان شکر و کربوهیدراتهای تصفیه شده میتواند به کاهش وزن و پایین آمدن فشار خون شما کمک کند.
در پژوهشی که سال 2010 انجام شد یک رژیم غذایی با کربوهیدرات کم با یک رژیم غذایی کم چرب مقایسه شد. رژیم غذایی کم چرب حاوی داروهای رژیمی نیز بود. هر دو رژیم باعث کاهش وزن شدند ولی رژیم غذایی با کربوهیدرات کم باعث کاهش فشار خون نیز شد.
رژیم غذایی با کربوهیدرات کم فشار خون دیاستولیک را 4.5 میلیمتر جیوه و فشار خون سیستولیک را 5.9 میلیمتر جیوه کاهش داد. رژیم غذایی کم چرب فشار خون دیاستولیک را 0.4 میلیمتر جیوه و فشار خون سیستولیک را 1.5 میلیمتر جیوه کاهش داد.
تحلیلی که در سال 2012 بر تأثیر رژیمهای با کربوهیدرات کم بر بیماریهای قلبی انجام شد نشان داد که این نوع از رژیمهای غذایی فشار خون دیاستولیک را 3.10 میلیمتر جیوه و فشار خون سیستولیک را 4.81 میلیمتر جیوه کاهش میدهند. یکی دیگر از نتایج رژیمهای با کربوهیدرات کم و کم شکر این است که شخص برای مدت بیشتری احساس سیری دارد، زیرا پروتئین و چربی بیشتری مصرف میکند.
مصرف بیشتر پتاسیم و مصرف کمتر سدیم
افزایش میزان مصرف پتاسیم و کاهش میزان مصرف نمک به کاهش فشار خون کمک میکند. مصرف پتاسیم بر نحوه تأثیر سدیم نیز اثرگذار است. مصرف پتاسیم تأثیرات نمک بر بدن را کاهش داده و همچنین فشار وارده بر عروق خونی را تسکین میدهد. البته دقت داشته باشید که رژیمهای غذایی غنی از پتاسیم برای بیماران کلیوی مضر است. به همین خاطر پیش از افزایش مصرف پتاسیم با پزشک خود مشورت کنید.
مصرف بیشتر پتاسیم کار بسیار راحتی است – بسیاری از مواد غذایی طبیعی غنی از پتاسیم در بازار وجود دارد. از جمله:
- شیر و ماست کم چرب
- ماهی
- میوهجاتی همچون موز، زردآلو، آووکادو و پرتقال
- سبزیجاتی مثل سیب زمینی شیرین، سیب زمینی، گوجه و اسفناج
بخاطر داشته باشید که واکنش بدن افراد به نمک با یکدیگر متفاوت است. بعضی افراد به نمک حساس هستند، به این معنی که مصرف بیشتر نمک باعث افزایش فشار خون آنها میشود. بعضی دیگر به نمک حساس نیستند. این دسته از افراد قادرند با دفع نمک از طریق ادرار، بدون اینکه افزایشی در فشار خون خود داشته باشند مقادیر زیادی نمک مصرف کنند.
پزشکان توصیه میکنند کاهش میزان مصرف نمک مطابق با رژیم غذایی DASH (اقدامات تغذیهای برای کاهش فشار خون) باشد. همچنین پزشکان بر مصرف این مواد غذایی تأکید میکنند:
- غذاهای کم نمک
- میوه و سبزیجات
- لبنیات کم چرب
- غلات کامل
- ماهی
- گوشت سفید
- لوبیا
- شیرینیجات و گوشت قرمز کمتر
مصرف کمتر غذاهای فرآوری شده
بیشترین میزان نمک اضافی در رژیم غذایی از غذاهای فرآوری شده و فست فودها میآید. محبوبترین غذاهای پر نمک عبارتند از کالباس، سوپ کنسروی، پیتزا، چیپس و سایر میان وعدههای فرآوری شده.
غذاهایی که برچسب “کم چرب” دارند معمولاً به جای چربی میزان بسیار زیادی نمک و شکر در خود دارند. چربی باعث مزهدار شدن غذا میشود و به شما احساس سیری میدهد.
کاهش مصرف – یا بهتر بگوییم قطع مصرف – غذاهای فرآوری شده باعث مصرف کمتر نمک، شکر و کربوهیدراتهای تصفیه شده خواهد شد. همه این موارد به کاهش فشار خون کمک خواهند کرد.
ترک سیگار
ترک سیگار برای سلامت عمومی شما بسیار مفید است. سیگار کشیدن باعث افزایش ناگهانی و موقتی فشار خون و کاهش ضربان قلب میشود.
در طولانی مدت، مواد شیمیایی موجود در تنباکو با آسیب زدن به دیواره عروق و التهاب شریانها باعث افزایش فشار خون میشود. گرفتگی شریانها منجر به افزایش فشار خون میشود.
این مواد شیمیایی حتی بر عروق خونی کسانی که دود سیگار به آنها میرسد نیز تأثیر میگذارد. یافتههای یک پژوهش نشان میدهد که دود سیگاری که به کودکان میرسد باعث افزایش فشار خون آنها میشود.
کاهش استرس اضافی
دنیای امروزی پر از استرس است. خواستههای شغلی و خانوادگی، سیاستهای ملی و بینالمللی و غیره باعث ایجاد استرس در افراد میشود. یافتن راهی برای کاهش استرس برای سلامت شخصی شما بسیار مهم است و به کاهش فشار خون نیز کمک میکند.
راههای بسیار زیاد و متنوعی برای کاهش استرس وجود دارد، پس بهترین راه را برای خود انتخاب کنید. تنفس عمیق، پیاده روی، مطالعه کتاب و تماشای فیلم کمدی همگی از راههای کاهش استرس هستند.
شنیدن موسیقی به صورت روزانه نیز باعث کاهش فشار خون سیستولیک میشود. یافتههای یک پژوهش 20 ساله نشان داد که استفاده منظم از سونا مرگ بر اثر حمله قلبی را کاهش میدهد. یافتههای یک پژوهش دیگر نیز نشان میدهد که طب سوزنی باعث کاهش فشار خون سیستولیک و دیاستولیک میشود.
مدیتیشن و یوگا
ذهن آگاهی و مدیتیشن از زمانهای دور به عنوان راهی برای کاهش استرس استفاده میشده است. یافتههای یک پژوهش در دانشگاه ماساچوست با 19 هزار شرکت کننده نشان داد که مدیتیشن و ذهن آگاهی برای کاهش استرس بسیار موثر است.
یوگا، که معمولاً شامل تکنیکهای تنفس نیز میشود، و تکنیکهای میدتیشن نیز میتوانند در کاهش استرس و فشار خون موثر باشند.
مطالعهای بر تأثیر یوگا در کاهش فشار خون نشان میدهد که با انجام یوگا متوسط فشار خون دیاستولیک 3.62 میلیمتر جیوه و فشار خون سیستولیک 4.17 میلیمتر جیوه کاهش مییابد. ضمناً تمرینات یوگا همراه با کنترل تنفس، پوسچر و میدیتشن دو برابر تمریناتی که این موارد را ندارند بر فشار خون تأثیر میگذارد.
مصرف شکلات تلخ
خبر خوبی برای عاشقان شکلات: مصرف شکلات تلخ باعث کاهش فشار خون میشود.
البته شکلات باید حاوی 60 الی 70 درصد کاکائو باشد. مطالعهای بر پژوهشهای انجام شده نشان میدهد که خوردن یک یا دو حبه شکلات تلخ در روز با کاهش فشار خون و التهاب خطر بیماری قلبی را کاهش میدهد. مزایای مصرف شکلات تلخ به خاطر وجود فلاونوئید موجود در شکلات است. فلاونوئید باعث باز شدن و اتساع عروق خونی میشود.
یافتههای یک مطالعه نشان میدهد که فشار خون کسانی که شکلات تلخ میخورند کمتر از کسانی است شکلات تلخ نمیخورند.
مصرف گیاهان دارویی
گیاهان دارویی از زمانهای دور مورد استفاده بسیاری از اقوام و ملل در درمان طیف وسیعی از بیماریها بوده است. بعضی از این گیاهان میتوانند فشار خون را کاهش دهند. هرچند برای شناسایی دوز مناسب و گیاهانی که بیشترین تأثیر را روی فشار خون دارند باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
پیش از مصرف گیاهان دارویی با متخصص درمان فشار خون بالا در کرج مشورت کنید. ممکن است این گیاهان با داروهای تجویز شده تداخل داشته باشند.
خواب کافی و عمیق
فشار خون معمولاً در حین خواب کاهش مییابد. اگر خواب کافی نداشته باشید فشار خون شما تغییر میکند. کسانی که از کمبود خواب رنج میبرند، مخصوصاً سالمندان، بیشتر در معرض خطر فشار خون بالا هستند.
برای بعضی از افراد خوابیدن راحت نیست. راههای زیادی برای داشتن یک خواب عمیق وجود دارد. داشتن برنامه خواب منظم، ریلکس کردن در شب، ورزش روزانه، چرت نزدن در طول روز و راحت بودن اتاق خواب و تخت خواب از جمله این راهکارهاست.
مطالعات نشان میدهد که خواب منظم کمتر از 7 ساعت و بیشتر از 9 ساعت در روز باعث افزایش فشار خون میشود. خواب شبانه کمتر از 5 ساعت در طولانی مدت باعث افزایش فشار خون خواهد شد.
مصرف غذاهای سرشار از پروتئین
یافتههای یک پژوهش بر افرادی که پروتئین بیشتری مصرف میکنند نشان میدهد که آنها فشار خون پایینتری نسبت به هم سن و سالان خود دارند. کسانی که روزانه 100 گرم پروتئین مصرف میکنند، 40 درصد کمتر از دیگران در معرض خطر فشار خون قرار دارند. با افزودن فیبر به رژیم غذایی این افراد تا 60 درصد کمتر در معرض خطر فشار خون بودند.
البته رژیم غذایی سرشار از پروتئین برای همه مناسب نیست. بیماران کلیوی پیش از تغییر رژیم غذایی خود باید با پزشک مشورت کنند. در اکثر رژیمهای غذایی میتوان به راحتی 100 گرم پروتئین روزانه را جای داد.
غذاهای سرشار از پروتئین عبارتند از:
- ماهیها مثل سالمون یا ماهی تن
- تخم مرغ
- گوشت سفید مثل سینه مرغ
- گوشت گاو
- لوبیا و حبوبات مثل لوبیا قرمز و عدس
- آجیل یا کره دانههای روغنی مثل کره بادام زمینی
- نخود
- پنیر مثل پنیر چدار
3.5 اونس ماهی سالمون 22 گرم پروتئین دارد، ولی 3.5 اونس سینه مرغ حاوی 30 گرم پروتئین است.
برای کسانی که سبک زندگی گیاهخواری دارند، نصف فنجان از اکثر انواع لوبیا حاوی 7 الی 10 گرم پروتئین است. دو قاشق غذاخوری کره بادام زمینی نیز 8 گرم پروتئین دارد.
کاهش مصرف کافئین
کافئین فشار خون را افزایش میدهد، ولی این افزایش فشار موقتی است. اثر کافئین 45 الی 60 دقیقه است و واکنش افراد مختلف به کافئین متفاوت است. بعضی افراد بیشتر از سایرین به کافئین حساس هستند. اگر از دسته افراد حساس به کافئین هستید، بهتر است مصرف قهوه خود را کاهش دهید، یا از قهوه بدون کافئین استفاده کنید.
تحقیقات انجام شده بر کافئین، از جمله مزایای آن در اخبار قابل پیگیری هستند. کاهش مصرف کافئین یک تصمیم شخصی است که به عوامل شخصی زیادی بستگی دارد.
یافتههای یک پژوهش نشان میدهد که مصرف کافئین برای افرادی که به فشار خون مبتلا هستند بر افزایش فشار خون تأثیر بیشتری دارد. البته در همان پژوهش ذکر شده که به تحقیقات بیشتری در این زمینه نیاز است.
